اردوی کار: وضعیت وخیم جناح اصلاح طلب که با بحران هویت روبروست و پایان کارش فرا رسیده در تحلیل جدید سعید حجاریان، در «مشق نو» در مقاله ای تحت عنوان «امکان و امتناع سیاست ورزی در ایران» بازتاب یافته است.اودر این مقاله به زبان خود پایان دوره سیاست ورزی اصلاح طلبانه و شروع دوره «جنگ داخلی، انقلاب و...» را یادآور می شود. حجاریان می نویسد:

▪️«تا دیروز بحث غالب بر سر امکان و امتناع ایجاد تغییر، و شیوه آن بود اما امروز، سیاست ‌ورزیدن در معرض پرسش جدی قرار گرفته است تا جایی که باید از نیروهای سیاسی خواست تا مقدمتاً بگویند، براساس کدام دلایل سیاست‌ورزی را در ایران ممکن می‌دانند.»

▪️حجاریان علت ناممکن شدن سیاست ورزی در ایران را در تام گرایی دستگاه ولایت فقیه خلاصه می کند و می نویسد که زمانی «قدرت فائقه سیاسی مانند یک بالن سبک ‌‌وزن از زمین سیاست ارتفاع گرفته بود و صرفاً بخشی از سایه‌اش جامعه سیاسی را پر کرده بود و به همین دلیل تا حد زیادی امکان تنفس و به بیان بهتر، سیاست‌ورزی وجود داشت اما در مقاطعی کیسه‌های شن با محتویات مختلف به بالن قدرت متصل شدند و بلوک قدرت را سنگین کردند و به مرور بالن را پایین آوردند تا حدی که سایه‌ آن تمام جامعه سیاسی و حتی فضای عمومی را فراگرفت چون ماه نو منخسف امتناع سیاست‌ورزی را به‌دنبال آورد.» معنای ساده این عبارت پردازی ها این است که ولی فقیه و دم و دستگاهش چنان سایه سنگین دیکتاتوری را بر همه جا کشانده اند و بالون قدرت را بالای سر جامعه سیاسی و فضای عمومی گرفته اند که میدانی برای بازی اصلاح طلبان که از نظر حجاریان نامش «سیاست ورزی» است باقی نگذاشته اند. او هشدار می دهد که وقتی «سیاست‌ورزی به پایان می‌رسد، اشکالی دیگر از کنش‌های جمعی ظاهر می‌شود؛ جنگ داخلی، انقلاب، سابوتاژ، اشغال خارجی، جنگ چریکی و...»

▪️حجاریان عبارت بازرگان در دادگاه نظامی شاه را یادآوری می کند که گفته بود: «ما آخرین گروهی هستیم که با زبان قانون با شما صحبت می‌کنیم» و در تشریح آن یادآور می شود:« این عبارت او در واقع، ناظر به پیدایش شرایط امتناع سیاست در ایران بود. چنانکه شاهد بودیم از آن مقطع به بعد، زبان گلوله و انقلاب جایگزین زبان سیاست شد و کارویژه به‌کلی خالی از معنا شد.»

@ordoyekar