کاپیتان پرویز قلیچخانی، یکی از برجستهترین و شناختهترین چهرههای تاریخ ورزش ایران روز شنبه دوم خرداد ۱۴۰۵ در سن ۸۱ سالگی در بیمارستانی در حومۀ پاریس، جهان ما را گذاشت و گذشت. نجمۀ موسوی – یار و همراه او – در اعلام این خبر، از کاپیتان پرویز قلیچخانی به عنوان «قهرمان ملی و چهرۀ همیشه ماندگار ایران» یاد کرد. رسانهها نوشتهاند او سالهای پایان زندگیاش را در نبرد با بیماری آلزایمر گذراند. بنا به خواسته خود پرویز، پیکر بی جانش به دانشگاه پزشکی اهداء خواهد شد، تا جسم او نیز در خدمت بشریت و علوم پزشکی قرار گیرد.
پرویز قلیچخانی – این قهرمان اسطورهای فوتبال ایران – در یک خانواده کارگری بزرگ شد. پدرش کارگر آجرپزی بود و فوتبال را در زمینهای خاکی جنوب شهر تهران شروع کرد. در هفده سالگی فوتبال حرفهای خود را با بازی در تیم کیان آغاز کرد. سپس در باشگاههای بزرگی نظیر تاج، پاس، پرسپولیس و سانخوزه بازی کرد. با بازی درخشان و گلهای تاریخساز خود، سه بار پیاپی قهرمانی جام ملتهای آسیا را برای ایران رقم زد. دوبار نیز همراه با تیم ملی به دو المپیک مونترال و مونیخ صعود کرد.
کاپیتان پرویز قلیچخانی از معدود ورزشکارن ایرانی بود که قبل از انقلاب ۵۷ گرایش سیاسی چپ داشت و به دلیل فعالیتهای سیاسیاش بارها زیر فشار و بازجویی ساواک قرار گرفت. به خاطر همین مواضع سیاسی و انتقادیاش نسبت به رژیم پهلوی، از همراهی با تیم ملی در بازیهای جام جهانی آرژانتین محروم و در پیامد آن از تیم ملی ایران نیز حذف شد.
قلیچخانی، پس از انقلاب نیز با حکومت تازه به قدرت رسیده به مخالفت برخاست. در ادامه مبارزه با جمهوری اسلامی کشور را ترک کرد و سالهای تبعید را در فرانسه اقامت گزید. در ایام تبعید، اگرچه از فوتبال حرفهای فاصله گرفت، اما هرگز از سیاست و فرهنگ جدا نشد. در کنار نیروهای چپ و کمونیست باقی ماند. به دفاع از مبارزات کارگری پرداخت، علیه فراموشی مبارزه کرد و در دفاع از زندانیان سیاسی و خانوادههای آنان همواره پیشقدم بود. در سال ۱۳۷۰ خورشیدی نشریه سیاسی – فرهنگی «آرش» را پایهگذاری و اداره کرد. نشریهای وزین که شمارگان آن تا سال ۱۳۹۳ با انتشار شمارۀ «صد و ده بعلاوه یک» ادامه یافت.
پرویز قلیج خانی در آغاز «آرش» نوشته بود، این نشریه را در بهمن ۱۳۶۹ در پاریس منتشر کرد تا «جنس دیگری از صداهای تبعید» باشد و دردها، تحلیلها و واکنشها در بارۀ تحولات ایران را بازتاب دهد. جملۀ «زندگی در تبعید، اما نه در سکوت؛ دور از ایران، اما پیگیر سرنوشت ایران»، شاید یکی از دقیقترین توصیفهای زندگی دوم او باشد.
کاپیتان قلیچخانی از معدود چهرههایی بود که هم در حافظۀ ورزشی مردم ایران جایگاهی ویژه داشت و هم در حافظۀ سیاسی – فرهنگی ایام تبعید نیز چهرهای ماندگار از خود برجای گذاشت. او قهرمان تیم ملی بود، اما به قهرمانی رسمی و بیخطر تن در نداد. کاپیتان بود، اما نه فقط در زمین فوتبال. که در بیرون از زمین فوتبال و ورزش نیز برای مردم ایران اسطورهای ماندگار شد که قهرمانیاش در یادها و خاطره ها باقی ماند.
شورای همکاری نیروهای چپ و کمونیست، درگذشت پرویز قلیچخانی را به نجمۀ موسوی – یار زندگی و همیشه همراه او در نشریه آرش – خانوادۀ داغدار او، جامعۀ فرهنگی، ورزشی، سیاسی و عموم توده های مردم ایران تسلیت میگوید.
یادش ماندگار و خاطرهاش گرامی باد
نابود باد نظامی سرمایه داری جمهوری اسلامی
زنده باد آزادی – زنده باد سوسیالیسم
شورای همکاری نیروهای چپ و کمونیست
سوم خرداد ۱۴۰۵ – ۲۴ ماه مه ۲۰۲۶
امضاها: اتحاد سوسیالیستی کارگری، حزب کمونیست ایران، حزب کمونیست کارگری ایران – حکمتیست، سازمان راه کارگر، سازمان فدائیان (اقلیت) و هسته اقلیت